Lekarze przeciw nowym uprawnieniom pielęgniarek. Spór o kompetencje wraca

Naczelna Rada Lekarska (NRL) negatywnie zaopiniowała część zapisów projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej. Samorząd lekarski podkreśla, że nie sprzeciwia się poszerzaniu kompetencji wysoko wykwalifikowanych pielęgniarek, jednak proponowane przez Ministerstwo Zdrowia rozwiązania – jego zdaniem – zbyt mocno wkraczają w obszary dotychczas zarezerwowane dla lekarzy.

Najwięcej zastrzeżeń dotyczy nowych uprawnień związanych z diagnostyką, orzecznictwem oraz zaawansowaną praktyką pielęgniarską.

Spór o skierowania i diagnostykę

Jednym z najbardziej krytykowanych rozwiązań jest możliwość samodzielnego kierowania pacjentów na badania diagnostyczne, w tym laboratoryjne i obrazowe. Według NRL projekt nie określa wystarczająco precyzyjnie zakresu tych uprawnień. Samorząd lekarski zwraca uwagę, że w praktyce mogłyby one obejmować również badania takie jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy procedury endoskopowe. Zdaniem lekarzy decyzje o kierowaniu na tego typu badania powinny pozostać w kompetencjach lekarzy.

Zwolnienia lekarskie i stwierdzanie zgonów pod lupą

Kolejnym punktem spornym jest propozycja umożliwiająca pielęgniarkom wystawianie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy na okres do pięciu dni. NRL argumentuje, że wydanie zwolnienia lekarskiego wymaga wcześniejszego rozpoznania choroby, a więc de facto samodzielnej diagnozy medycznej. Z tego powodu samorząd lekarski uważa, że kompetencja ta powinna pozostać po stronie lekarzy.

Podobne stanowisko dotyczy planowanego rozszerzenia uprawnień pielęgniarek i położnych do stwierdzania zgonów w opiece paliatywnej i długoterminowej. Według NRL nie ma wystarczających przesłanek, aby poszerzać krąg osób uprawnionych do wykonywania tej czynności.

Kontrowersje wokół zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej

Duże emocje budzą również przepisy dotyczące tzw. zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (APN). Projekt zakłada, że status pielęgniarki APN będzie mogła uzyskać osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie, specjalizację oraz wieloletnie doświadczenie zawodowe. Lekarze zwracają jednak uwagę, że w porównaniu z wcześniejszymi założeniami zabrakło wymogu ukończenia dodatkowego szkolenia i zdania egzaminu kwalifikacyjnego.

Samorząd lekarski podkreśla również, że projekt nie precyzuje, w jakich obszarach miałyby działać pielęgniarki APN oraz jakie dokładnie kompetencje miałyby otrzymać. Zdaniem NRL może to prowadzić do niejasności i sporów kompetencyjnych w systemie ochrony zdrowia.

Lekarze chcą równej ochrony prawnej

W swoim stanowisku Naczelna Rada Lekarska odniosła się także do propozycji przyznania pielęgniarkom i położnym ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Lekarze popierają samą ideę zwiększenia ochrony personelu medycznego przed agresją i hejtem, jednak domagają się, aby identyczne uprawnienia objęły również lekarzy i lekarzy dentystów. Według NRL każdy pracownik medyczny powinien korzystać z takiej ochrony nie tylko podczas wykonywania zawodu, ale również w związku z jego wykonywaniem.

NRL: potrzebna większa precyzja przepisów

W podsumowaniu stanowiska samorząd lekarski podkreśla, że nowa ustawa powinna jasno określać granice kompetencji poszczególnych zawodów medycznych oraz eliminować potencjalne pola konfliktu.

Zdaniem NRL obecne brzmienie projektu pozostawia zbyt wiele niejasności dotyczących zakresu samodzielnych świadczeń zdrowotnych udzielanych przez pielęgniarki i położne, co może budzić wątpliwości zarówno wśród medyków, jak i pacjentów.